Xã Bát Tràng được hình thành từ việc sáp nhập 9 đơn vị cũ: Xã Kim Đức, Phường Cự Khối (phần còn lại sau khi sáp nhập vào phường Long Biên), Phường Thạch Bàn (phần còn lại sau khi sáp nhập vào phường Long Biên, phường Phúc Lợi, xã Gia Lâm), Thị trấn Trâu Quỳ (phần còn lại sau khi sáp nhập vào xã Gia Lâm), Xã Đa Tốn (phần còn lại sau khi sáp nhập vào xã Gia Lâm), Xã Bát Tràng (phần còn lại sau khi sáp nhập vào phường Long Biên, xã Gia Lâm). thuộc địa bàn Huyện Gia Lâm, Hà Nội cũ trước đây, nay trở thành một phần quan trọng trong hệ thống hành chính mới sau cải cách.

Xã Bát Tràng là đơn vị hành chính cấp xã thuộc Thủ Đô Hà Nội, được hình thành hoặc điều chỉnh trong đợt sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính quy mô lớn nhất Việt Nam năm 2025. Theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội (ngày 12/6/2025, hiệu lực ngay) về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, cả nước giảm từ 63 xuống còn 34 tỉnh/thành phố (28 tỉnh và 6 thành phố trực thuộc Trung ương). Đồng thời, theo 34 Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về sắp xếp cấp xã/phường (thông qua tháng 6/2025), cả nước giảm mạnh số lượng đơn vị cấp xã từ hơn 10.000 xuống còn khoảng 3.321 đơn vị (gồm xã, phường và đặc khu), nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và phục vụ nhân dân tốt hơn.

Với quy mô dân số khoảng 48.987 người và diện tích 20.67 km², mật độ dân số của Xã Bát Tràng đạt mức cao (2.370 người/km²), phản ánh tốc độ đô thị hóa nhanh và tiềm năng phát triển mạnh mẽ.. Vị trí này giúp Xã Bát Tràng nằm trong khu vực có hệ thống giao thông kết nối tốt và tiềm năng phát triển kinh tế - xã hội mạnh mẽ.

Là một xã nông thôn hoặc vùng ven đô, Xã Bát Tràng có lợi thế về quỹ đất và không gian phát triển bền vững, kết hợp nông nghiệp với đô thị hóa. Đây là một trong 75 xã của Thủ Đô Hà Nội. Trong tương lai,Xã Bát Tràng ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong kết nối trung tâm tỉnh/thành với các khu vực lân cận, góp phần vào chiến lược phát triển kinh tế - xã hội và hạ tầng quốc gia.